Abstrakt

Nieukończony Portret Fryderyka Chopina i George Sand pędzla Eugène’a Delacroix z 1838 r. stanowi jeden z emblematów muzycznego romantyzmu. Portret artysty ucieleśniającego „poetyckie królestwo marzeń” (by użyć pamiętnego wyrażenia Heinricha Heinego) przedstawia obraz osoby będącej „tu”, a zarazem egzystującej gdzieś „tam”. Ta wielość jaźni, czy też „rozszczepienie” na sen i jawę, stanowiły częsty temat XIX-wiecznych pisarzy, filozofów i poetów, temat, który pojawia się też niejednokrotnie w korespondencji Chopina.
Przez całe życie chopina jego wykonania własnych utworów były niezmiennie i jednomyślnie wychwalane jako niewyrażalne, transcendentalne doświadczenia słuchowe. wyjątkowa umiejętność operowania pedałem forte u chopina często porównywano do technik malarskich, a notowane przezeń instrukcje dotyczące użycia dźwigni były niezwykle szczegółowe i wyrafinowane. Klawiatury, na których powstały dzieła chopina, radykalnie różniły się od współczesnych instrumentów i o ile większość oznaczeń pedałowych Chopina można wiernie odtworzyć na dzisiejszych fortepianach, pojawiają się też w niektórych preludiach, nokturnach i mazurkach pewne fragmenty „eolskie”, które wymagają częstszego i rozważniejszego tłumienia pedałem w celu uniknięcia niepożądanego rozmycia harmonicznego.
Seria dwu i trójelementowych porównań własnych wykonań autora na fortepianie Graf z ok. 1819 r. (replika z 2007 r. autorstwa Paula McNulty’ego), oryginalnym fortepianie Pleyela z ok. 1846 r. i Bösendorferze z 2016 r. pomaga potwierdzić intencje
Chopina w szerszym romantycznym kontekście, dostarczając dalszych dowodów na to, że kompozytor zapisywał oznaczenia pedałów z myślą o rezonansie konkretnych instrumentów. Te doświadczalne obserwacje, oparte na niedawnych publikacjach Sandry P. Rosenblum, Jamesa Parakilasa i Haliny Goldberg, pozwalają nam zrozumieć użycie pedału u Chopina jako namiastkę wielości świadomości doświadczanej w jego espaces imaginaires, co tym mocniej potwierdza tezę Antoine’a François Marmontela, że fortepiany Pleyela były dla sztuki Chopina absolutnie nieodzowne.